Μια πόρτα που μένει ανοιχτή είναι η μεγαλύτερη τρύπα στο κέλυφος ενός κτιρίου. Τον χειμώνα ο ζεστός αέρας φεύγει από πάνω και ο κρύος μπαίνει από κάτω, το καλοκαίρι συμβαίνει το αντίστροφο με τον δροσερό αέρα του κλιματισμού. Η αεροκουρτίνα είναι η συσκευή που περιορίζει αυτή την ανταλλαγή χωρίς να κλείνει το πέρασμα. Δεν είναι μαγικό τείχος, αλλά ένα ρεύμα αέρα με συγκεκριμένη ταχύτητα και κατεύθυνση, και αξίζει να καταλάβει κανείς πώς λειτουργεί πριν βάλει μία στην είσοδό του.
Γιατί κινείται ο αέρας σε μια ανοιχτή πόρτα
Ο αέρας περνά από ένα άνοιγμα για τρεις λόγους: τον άνεμο που πιέζει την είσοδο απ’ έξω, τη διαφορά θερμοκρασίας ανάμεσα σε μέσα και έξω, που δημιουργεί ρεύματα μεταφοράς, και τη διαφορά πίεσης ανάμεσα στους δύο χώρους. Όσο μεγαλύτερη η διαφορά θερμοκρασίας και όσο πιο δυνατός ο άνεμος, τόσο περισσότερος αέρας θέλει να περάσει.
Γι’ αυτό μια είσοδος σε δρόμο με αέρα, ή ένα κατάστημα με δυνατό κλιματισμό δίπλα σε ζεστό πεζοδρόμιο, χάνει πολύ περισσότερη ενέργεια από μια προστατευμένη είσοδο σε εμπορικό κέντρο.
Πώς δημιουργείται το φράγμα αέρα
Στη συνηθισμένη της μορφή, η αεροκουρτίνα είναι ένας ανεμιστήρας τοποθετημένος πάνω από την πόρτα, που ρίχνει ένα φαρδύ, συνεχές ρεύμα αέρα προς τα κάτω σε όλο το πλάτος του ανοίγματος. Σύμφωνα με τον ορισμό της ASHRAE που παραθέτει η Wikipedia, το ρεύμα κινείται με τέτοια ταχύτητα και γωνία ώστε κάθε αέρας που προσπαθεί να το διαπεράσει να παρασύρεται μέσα του. Η ίδια πηγή αναφέρει ότι η αποτελεσματικότητα στον περιορισμό της διείσδυσης αέρα κυμαίνεται συνήθως από 60 έως 80%.
Για να λειτουργήσει, ο ανεμιστήρας πρέπει να είναι αρκετά δυνατός ώστε η δέσμη να φτάνει ως το δάπεδο. Αν η δέσμη χάσει την ορμή της στη μέση της διαδρομής, το κάτω μέρος της πόρτας μένει ανοιχτό στον εξωτερικό αέρα. Όποιος θέλει να δει αναλυτικά τι κάνει η αεροκουρτίνα και από τι αποτελείται, θα βρει έναν πλήρη οδηγό στο site του Έλληνα κατασκευαστή OLEFINI, με το πώς προκύπτει το φράγμα και πότε δεν αποδίδει.
Πότε το φράγμα αδυνατίζει
- Δυνατός άνεμος. Η αεροκουρτίνα αποδίδει καλύτερα με λίγο αέρα έξω. Με δυνατό άνεμο η ανάμειξη αυξάνεται και η σφράγιση δεν μπορεί να είναι τέλεια, αν και η διείσδυση εξακολουθεί να μειώνεται.
- Ανισορροπία πίεσης. Η συσκευή δουλεύει καλύτερα όταν η διαφορά πίεσης ανάμεσα σε μέσα και έξω είναι κοντά στο μηδέν. Αρνητική πίεση στο κτίριο, ακραίες διαφορές θερμοκρασίας ή ανελκυστήρες κοντά στην είσοδο μειώνουν την απόδοση.
- Λάθος μέγεθος. Μονάδα στενότερη από την πόρτα αφήνει κενά στις άκρες, και μονάδα με μικρή παροχή για ψηλή πόρτα δεν φτάνει στο δάπεδο.
Άνεση ή σφράγιση: η ταχύτητα είναι συμβιβασμός
Σε μια βιομηχανική ράμπα, η υψηλή ταχύτητα αέρα είναι αποδεκτή, ακόμα κι αν κάνει θόρυβο. Στην είσοδο ενός καταστήματος, όμως, οι πελάτες δεν θέλουν να περνούν μέσα από δυνατό ρεύμα. Εκεί η ταχύτητα κρατιέται χαμηλότερη για λόγους άνεσης, πράγμα που μειώνει λίγο τον διαχωρισμό εσωτερικού και εξωτερικού αέρα. Η σωστή ρύθμιση βρίσκεται ανάμεσα στα δύο, και γι’ αυτό μονάδες με περισσότερες ταχύτητες ή πιο λεπτό χειρισμό βοηθούν να προσαρμόζεται η λειτουργία στον καιρό της ημέρας.
Αεροκουρτίνα ή απλό θερμαντικό πάνω από την πόρτα;
Μια συχνή σύγχυση είναι με τα μικρά θερμαντικά που μπαίνουν πάνω από πόρτες. Η ομάδα αεροκουρτινών της βρετανικής ένωσης HEVAC, όπως καταγράφει η Wikipedia, τα περιγράφει ως μικρές μονάδες με ανεμιστήρα και χαμηλή παροχή αέρα, κατάλληλες για πόρτες με λίγη κίνηση που μένουν κυρίως κλειστές. Μια αεροκουρτίνα, αντίθετα, καλύπτει όλο το πλάτος της πόρτας, έχει ανεμιστήρα ικανό να προβάλει τη δέσμη σε όλο το άνοιγμα και στόμιο σχεδιασμένο για ομοιόμορφη ροή. Το θερμαντικό ζεσταίνει, η αεροκουρτίνα χωρίζει.
Το καλύτερο αποτέλεσμα: με διακόπτη πόρτας
Μια κλειστή, καλά σφραγισμένη πόρτα κρατά περισσότερη ενέργεια από κάθε αεροκουρτίνα. Γι’ αυτό οι δύο λύσεις συχνά συνδυάζονται: όταν η πόρτα ανοίγει, η αεροκουρτίνα ενεργοποιείται, και όταν κλείνει, σταματά. Ένας απλός διακόπτης πόρτας κάνει αυτή τη δουλειά αυτόματα, ώστε η συσκευή να καταναλώνει μόνο όταν πραγματικά χρειάζεται.
Πηγές
- Wikipedia, Air door. https://en.wikipedia.org/wiki/Air_door
Βρήκατε κάποιο λάθος;
Αν ένα στοιχείο έχει αλλάξει ή δεν είναι ακριβές, στείλτε μας τη σωστή πληροφορία και θα ενημερώσουμε το κείμενο.

